Oom Melnitz (Het lot van de familie Meijer)

Welke boeken moet je lezen? Het aanbod is gigantisch en de hypes en must-reads vliegen je om de oren en volgen elkaar in moordend tempo op. Ik ben gestopt te proberen alles te volgen. Gelukkig valt er een groot aantal boeken af, omdat die uitsluitend voor een vrouwelijk publiek zijn geschreven. Ik lees uiteraard de boeken die we met mijn book club lezen (in het Engels!; binnenkort Toby’s Room van Pat Barker). Daarnaast heb ik me voorgenomen elk jaar minimaal één klassieker te lezen (onlangs: Great Expectations van Charles Dickens). En dan zijn er nog mijn favoriete auteurs waar ik alles van lees (zoals A.F.Th. van der Heijden; De Helleveeg is een aanrader!) en af en toe volg ik een hype uit nieuwsgierigheid (zoals onlangs Stoner van John Williams). En tot slot raadt iemand je wel eens iets aan. Als je de smaak van diegene een beetje vertrouwt, leidt dat soms tot mooie verrassingen. Dan mis je uiteraard ook wel eens een boek. Maar ja, je kunt nu eenmaal niet alles lezen! En toch heb je er spijt van dat je een boek niet eerder hebt ontdekt.

pat-barkers-tobys-roomgreat-expectationsHelleveegStoner

Ik weet niet meer precies waarom ik gekozen heb om Het lot van de familie Meijer van Charles Lewinsky (in Nederland verschenen in 2007) te gaan lezen. Ik had het al vaak in de winkel zien liggen, maar de dikte schrok me enigszins af. Deze vakantie ben ik er in begonnen en ik heb de ruim 800 pagina’s in een kleine anderhalve week uitgelezen. Het is een onvervalste familiekroniek tegen de achtergrond van de wereldgeschiedenis. Dat is een genre waar ik een zwak voor heb. Vooral als het goed is geschreven en de geschiedenis een interessante invalshoek krijgt.

En wat schrijft Charles Lewinsky een prachtig boek. Het boek omvat vijf delen, waarvan elk zich in een bepaald jaar afspeelt: 1871, 1893, 1913, 1936 en 1945. Maar wat het geheel een vernieuwend perspectief geeft is dat het draait om een joodse familie in Zwitserland. De geschiedenis van dat land is niet heel bekend. De Zwitserse neutraliteit is uiteraard bekend, maar wat dat betekende voor de bevolking is grotendeels onbekend. Daarin schuilt een grote kracht van het boek: het dagelijkse leven tegen de achtergrond van een heftig veranderende omgeving, met name voor de joodse bevolkingsgroep.

Dit levert verrassende, geestige en ontroerende scenes op van de verschillende familieleden en generaties. Het meest in het oog springende karakter is echter dat van een dode oom Melnitz. Ik vond het dan ook verrassend, dat de oorspronkelijke titel van dit Duitstalige boek ‘Melnitz’ is. De lang geleden ontvallen oom (“Altijd als hij gestorven was, kwam hij weer terug.“) geeft commentaar, deelt kritiek uit, stelt lastige vragen en knaagt aan het geweten van de verschillende karakters. Maar hij stelt het verhaal bovenal in een breder historisch perspectief, met name van het eeuwenoude en wijdverspreide antisemitisme. Zijn laatste enigszins cynische woorden luiden: “Geniet van jullie leven. Jullie hebben geluk gehad, hier in Zwitserland.

Daarmee is Oom Melnitz de wijze Alleman in dit indrukwekkende boek. Bij deze ga ik even zijn rol aannemen door alsnog (al is het een beetje laat!) iedereen (en vooral jou!) aan te raden Het lot van de famile Meijer te lezen. Het is het waard.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s