Monthly Archives: August 2013

Feuten (Adult Education)

WAARSCHUWING: Deze blog bevat studentikoos taalgebruik (18+)!

Vanavond begon seizoen 3 van de BNN-serie Feuten. Gemist? Kut voor je, pik! Toen de serie werd aangekondigd, waren de studentencorpsen van de Nederlandse universiteitssteden niet blij en bang voor hun toch al slechte imago. Ze weigerden dan ook hun medewerking aan de serie. Ik durf er inmiddels een kratje Grolsch op te verwedden dat het de bestbekeken tv-serie onder corpsballen is. (Soldaat van Oranje is vanwege de ontgroeningsscènes nog steeds een topper onder eerstejaars Minervanen.)

Feuten draait allemaal om het fictieve studentencorps Mercurius, waar slagerszoontje Bram Wagtmans (Manuel Broekman) lid van wordt. Zijn vader is het er eigenlijk niet mee eens, maar weet ook dat hij zijn zoon los moet laten. “Verloochen nooit waar je vandaan komt!” luidt het goedbedoelde vaderlijk advies. Je weet dan meteen al, dat zoonlief die belofte snel gaat vergeten. De KMT wordt geleid door broer en zus de Ruiter (Tim Murck en Hanna Verboom). Als tijdens de ontgroening een zwakke eerstejaars een tragisch ongeval krijgt bij een nachtelijke dropping is de basis gelegd voor een drama pur sang. Dit ongeval en de driehoeksverhouding tussen de drie hoofdrolspelers vormen de leidraad van de eerste twee seizoenen van de serie.

Feuten-105

In seizoen 2 komt er een speciale gast in het herenstudentenhuis Ithaca wonen: de kroonprins. De schrijvers hebben zich niet alleen door Wilem-Alexander en zijn studententijd laten inspireren (‘Prins Pils’), maar ook die van prins Harry uit Engeland (met zijn optreden in SS-uniform). “Als iedereen aan zichzelf denkt, wordt er aan iedereen gedacht.”

Feuten-106

Je ziet de hoofdrolspelers niet één keer in de serie naar college gaan of iets doen wat op welke manier dan ook op studeren lijkt. Uiteindelijk halen ze toch hun bul en proberen ze in seizoen 3 via het old boys network een baantje te bemachtigen. Laat nu juist Victoria Koblenka de meest felbegeerde stageplaats te vergeven hebben. Zij: “Kom maandagmorgen maar even langs. Ik heb nog een goede stagiair nodig.” Waarop het jaloerse maatje van Wagtmans reageert: “Ik heb anders nog een goeie stagiair in mijn broek!” Dit soort dialogen zijn de peper en zout in de serie. De onderlinge verhoudingen, het drama en het apenrotsgedrag maken de serie compleet. In onderstaand knipsel uit de NRC van vorig jaar wordt het mooi verwoord.

20130826-235000.jpg

Er zijn eigenlijk maar twee bezwaren tegen Feuten. Allereerst zien de opnames van de ontgroening en het leven op de vereniging er nogal dunnetjes uit. Er was blijkbaar weinig geld voor wat meer figuranten. Maar het grootste bezwaar blijft het decor van de serie. Hij is godbetert in Amsterdam opgenomen. Dat had natuurlijk in een echte studentenstad als Leiden of Delft gemoeten.

Elysium

Ik heb een zwak voor Jodie Foster. Ik kan er ook niets aan doen. En in mindere mate voor Matt Damon. Als ze dan samen in een film spelen, ben ik op zijn minst geïnteresseerd. Nu is er Elysium, een science-fictionfilm over de wereld in 2154. De aarde is overbevolkt geraakt en de welgestelden hebben hun heil gezocht in een luxe-kolonie die als een soort satelliet rond de aarde hangt.

Deze futuristische gated community beschikt over de meest moderne apparatuur om mensen van al hun kwalen te genezen. Hier is echter geen ruimte voor arme sloebers, gelukszoekers, zielige en zieke mensjes van de Aarde. En Jodie Foster is de minister van Defensie die ongewenste elementen buiten moet houden. Die rol van ice cold bitch is haar op het lijf geschreven. Matt Damon is zo’n arme sloeber die door een noodlottig ongeval naar Elysium wil vluchten. Hij wordt omgebouwd tot een soort bionische man.

Elysium 2

De film is origineel en kom daar maar eens om in het huidige blockbuster-geweld. Echter ondanks de veelbelovende start, worden de verwachtingen niet echt ingelost. Dat komt omdat naar mijn mening het verhaal te zoetsappig is, wat niet strookt met het geweld van de film. De makers hebben het niet aangedurfd een onverbiddelijk verhaal te vertellen. Terwijl dat schatplichtige films als Robocop en Mad Max juist zo sterk maakte.

The Swedish Cook

Zweden en de seventies lijken bij elkaar te horen. Björn Borg won alles op het tenniscourt. ABBA schreef de soundtrack voor dat decennium. Arabia servies, liefst bruin, was hipper dan hip. Op tv was de (dronken) Zweedse kok van The Muppets hilarisch: chicken in the basket!
En in politiek opzicht was Zweden in de seventies voor veel politici een soort geslaagde heilstaat. Hoge welvaart, goede sociale voorzieningen, gelijkheid tussen man en vrouw en een losse seksuele moraal.
20130820-025229.jpg20130820-025241.jpg
Dat dit beeld tegenwoordig achterhaald is, werd me duidelijk toen ik tijdens mijn bezoek aan Zweden een aantal geëmigreerde Nederlanders sprak. Zij vertellen over een geheel ander land: met lage belasting, hoge werkloosheid en slechte sociale voorzieningen. Lees de romans van Jens Lapidus en bekijk nog eens de film Together (over een Zweedse woongroep anno 1975) en het beeld van de geslaagde heilstaat is aan gruzelementen.

Een van de meest eigenaardige zaken in Zweden vond ik altijd de Systembolaget, oftewel de staatsslijterij. In een poging de distributie en consumptie van alcohol te controleren, was dit ontstaan. Vroeger was dit een soort loket: daar leverde je een bestellijst in op basis van een catalogus. Er stonden rijen mensen te wachten op hun levering, als bij een apotheek. Het was er op vrijdagmiddag altijd erg druk. Immers op zaterdag werken ambtenaren niet.
20130820-075645.jpg20130820-025410.jpg
Inmiddels is de Systembolaget een gewone winkel, waar je met een karretje of mandje je drank haalt (en op zaterdag open). Hoewel er ook drank van private importeurs wordt verkocht, controleert de staat zo de alcoholverkoop. De supermarkt mag alleen licht alcoholisch bier verkopen. In restaurants en bars is de minimumleeftijd om alcohol te mogen kopen verhoogd naar 23 jaar (was 21). De staat doet er alles aan om de kwalijke kanten van alcoholgebruik stevig tegen te gaan. Ik heb geen informatie gezocht of dit beleid zijn doel bereikt. Maar op basis van mijn eigen observaties heb ik mijn twijfels. Nergens ter wereld heb ik in het weekend zoveel dronken jonge mensen op straat gezien, die totaal de weg kwijt waren, als in Zweden.
Maar misschien is dat ook wel de bron van hun ongekende creativiteit, waardoor er ook nu nog zoveel moois uit dat land komt! Who knows?

Summer Night City

Ik ben in Stockholm en geniet van de zomer in de stad! Summer in the city: “Can’t resist that strange attraction from that giant dynamo.”
De afgelopen dagen regende het af en toe kort en heftig. Volgens de Zweden is daarom de zomer zo goed als over, terwijl het pas half augustus is. Het zal wel de volksaard zijn. Zes maanden sneeuw per jaar doet iets met de mens.

Stockholm is de stad van Jens Lapidus, de advocaat die succesvol schrijver van keiharde misdaadboeken werd. De Stockholm Trilogie gaat over grote en kleine misdaad. De georganiseerde clubs en de kruimeldieven. In een eigen taalstijl neemt hij je mee in de krochten van de stad, waar dingen gebeuren, die het licht niet kan verdragen. Vooral de methoden die de boeven naar elkaar gebruiken ter intimidatie en onderwerping beschrijft hij genadeloos. Snel Geld heet deel 1 en ik ben net begonnen in het tweede deel: BloedLink.
20130815-135846.jpg20130815-135904.jpg20130815-135920.jpg
En Stockholm is muziekstad. Ik schreef eerder al over Swedish Hits Mafia, mijn meest bekeken blog tot nu toe. Gisteravond trad op het grote podium bij het Koninklijk Paleis en de Rijksdag eerst Mando Diao op. Deze rockband had een internationale hit met Dance with somebody. Nu hebben ze het volume naar beneden geschroefd en als ‘tussendoortje’ een Zweedse folkplaat gemaakt. Erg succesvol hier. Maar na 50 minuten gedragen melodielijnen en Weltschmerz wil het publiek (met veel buitenlandse toeristen) de hits wel horen. Dat geduld wordt beloond.
20130815-141101.jpg
Daarna treedt een gelegenheidsband op met Nina Persson. Je weet wel: de zangeres van The Cardigans. De band doet een tribute aan The Velvet Underground en Nina is de legendarische zangeres Nico. Verder is er weinig Zweeds aan, maar het publiek van jong en oud geniet er van. Het is mij altijd iets te psychedelisch geweest, al is All Tomorrow’s Parties nog steeds een klassieker. Morgen meer klassiekers in Swedish Music Hall of Fame en ABBA The Museum.

Bridge 2 Borgen

Ik ben in Kopenhagen. De stad van Sarah Lund (The Killing) en Birgitte Nyborg (Borgen). Ik weet niet of er onderzoek naar is gedaan, maar het zou me niet verbazen als het toerisme naar de Deense hoofdstad door deze series is toegenomen.
Het heeft mij in ieder geval doen besluiten op doorreis naar Zweden hier een tussenstop te maken. En daar heb ik geen seconde spijt van.
Afbeelding

Nyhavn is the place to be als toerist. Vanochtend heb ik hier in de zon ontbeten. Helemaal niet verkeerd. De wisseling van de wacht bij het Koninklijk Paleis Amalienborg is ook een must-see. Die Denen hebben meer militaire traditie dan wij Nederlanders.
En het politieke centrum Christiansborg is door de tv-series vertrouwd terrein.

20130811-235704.jpg
De stad ook van Hans Christian Andersen, de sprookjesschrijver. Verbaast me niets, want deze stad is sprookjesachtig mooi. Niet voor niets is het beeld van De Kleine Zeemeermin onlosmakelijk aan Kopenhagen verbonden.

<20130812-001632.jpg
Morgen ga ik over de brug (en tunnel) naar Malmö in Zweden. Dat is hemelsbreed een kleine afstand. En daar is dan ook weer een succesvolle tv-serie van, The Bridge. Geen idee of die de moeite van het kijken waard is. Ik neem gewoon de snelste route naar Zweden.

<

Book clubbing (2)

In 2003 begon een stel liefhebbers van Engelstalige literatuur een boekenclub. Binnenkort bestaan we dus 10 jaar. De samenstelling is door de jaren heen af en toe gewijzigd, maar het concept niet. Om beurten kiezen we een boek. Degene bij wie we de eerstvolgende keer afspreken bepaalt de titel. Bij de samenkomst bespreken we het boek aan de hand van vragen of stellingen. Aan het eind van de bespreking geven we het boek een punt op de schaal van 1 tot 10 en dan eindigen we met een glas wijn.

Soms is er wel discussie over boektitels. De meeste controverse hadden we over Salman Rushdie. Ik vond het Boekenweekgeschenk Woede van Rushdie zo verschrikkelijk, dat ik nooit meer iets van hem wilde lezen. Maar uiteindelijk heb ik mijn veto laten varen. Midnight’s Children was gekozen tot het beste boek dat ooit de Booker Prize heeft gewonnen. Dan zal het toch wel kwaliteit hebben, dacht ik. De meningen waren na afloop nog steeds gemengd. Ik vond het geen slecht boek, maar vaak was aan het verhaal bijna geen touw vast te knopen, zeker als je niet de hele geschiedenis van India en Pakistan kent. Ik heb nu besloten niets meer van de literaire ijdeltuit te lezen.

Alles is verlicht

Ook veel discussie was er over een boek dat ik had gekozen: Everything is illuminated, het debuut van Jonathan Safran Foer. Een van de trouwe leden had hier een veto over uitgesproken en heeft voet bij stuk gehouden. En degenen die het hebben gelezen waren niet eensgezind. Dat hoort er natuurlijk bij.

Address Unknown

Gelukkig was er door de jaren ook veel eensgezindheid. We waren allemaal blij verrast door boeken als The Life of Pi, The Kite Runner, The Da Vinci Code, The Curious Incident of the Dog at Nighttime en The Plot against America. Het dunste boek dat we lazen was Address Unknown van Kathrine Kressmann Taylor.Crimson-Petal-and-the-White Een ingenieus en beklemmend verhaal over de opkomst van het nazisme in Duitsland en hoe dit een jarenlange vriendschap totaal ontwricht. Eén van de dikste was The Crimson Petal and the White van Michel Faber. Een moderne roman over de Victoriaanse periode, waarin een prostitué streeft naar sociale stijging door met een adellijke klant te trouwen. Beide boeken zijn uitermate enthousiast ontvangen.

Absalom Absalom wordt beschouwd als een meesterwerk van de Amerikaanse schrijver William Faulkner. Een onnavolgbare familiegeschiedenis verteld vanuit steeds wisselende perspectieven en tijdperken. Wij vonden het verhaaltechnisch en qua Engels te ingewikkeld en daardoor moeilijk te doorgronden. Meesterwerk of niet, bij ons kreeg het boek weinig punten. Ons jubileumboek is Toby’s Room van Pat Barker (zie mijn blog The Great War). Daarnaast vertelt iedereen iets over zijn of haar favoriete boek aller tijden (ongeacht in welke taal geschreven).

Op die laatste vraag heb ik nog geen antwoord en het is al over drie weken! Wat is je favoriete schrijver is al bijna onmogelijk te beantwoorden, laat staan je favoriete boek. Ik ben wel benieuwd wat jouw favoriete boek is. Misschien wil je dat als reactie op deze blog schrijven. Dan neem ik het mee naar onze jubileumbijeenkomst (in Het Prentenkabinet!).

The Great War

De Eerste Wereldoorlog heet in Engeland ook wel The Great War. De impact die deze oorlog had op het Engelse land en volk was enorm. Nederland bleef vanwege onze neutraliteit een groot menselijk drama bespaard.

Afbeelding

Pat Barker is een Engelse schrijfster, die inmiddels heel wat titels over The Great War heeft geschreven. Haar Regeneration Trilogy (Regeneration, The Eye In The Road en The Ghost Road) gaat over soldaten die getraumatiseerd terugkeren uit de loopgraven en in psychische hospitaals terechtkomen.Afbeelding

In de prachtige tv-serie Downton Abbey speelt WOI ook een grote rol. Een van de bedienden die naar het front wordt gestuurd is sluw en dapper genoeg om de gruwelen van de loopgravenoorlog te ontvluchten. Hij schiet met een pistool in de lucht, zodat de vijand alert is. Daarna steekt hij zijn hand uit boven de loopgraaf, waar een precieze vijandelijke schutter een kogel doorheen schiet. Had hij meteen in zijn eigen hand geschoten dan riskeerde hij wegens lafheid voor het krijgsgerecht een ergere straf.

Toby’s Room (de meest recente roman van Pat Barker) is gebaseerd op de tekeningen en foto’s die gemaakt zijn van gewonde soldaten die in de ziekenhuizen zijn terechtgekomen. Jarenlang is dit materiaal militair geheim gebleven. Ga naar http://www.gilliesarchives.org.uk om het te bekijken. Wees gewaarschuwd: het is geen fijn gezicht. Oorlogvoering is altijd een drijvende kracht geweest in technische en medische innovatie. Tijdens en na WOI werden enorme stappen gezet in de psychologie en plastische chirurgie!

Ze schrijft ook over de soldaten, die waanzin simuleren. Militaire dokters moesten bepalen of dit echt was. Niet dat dat hielp, want soldaten met of zonder psychische aandoening werden naar het front teruggestuurd. In Het Lot van de Familie Meijer (zie mijn eerdere blog) gaat het ook over het Oostfront. Een manier van soldaten om onder de dienstplicht uit te komen was om een stuk zeep op te eten voordat je gekeurd moest worden. De vorm van diarree die dat opleverde, kon geen militaire arts van cholera onderscheiden. John Irving beschrijft in A Prayer for Owen Meany hoe in de jaren ’60 een jongeman uitzending naar Vietnam voorkomt: zogenaamd per ongeluk zaagt hij zijn triggerfinger eraf en wordt ongeschikt voor het leger.

Afbeelding

Voor getalenteerde schrijvers en filmmakers is oorlog een goudmijn aan mooie verhalen. Pat Barker won er zelfs de Booker Prize mee. Maar om een War nou Great te noemen…