Monthly Archives: August 2014

En Plein Public (Nebraska)

Bij heel mooi weer is het in de open lucht naar films kijken een aangename bezigheid. Ik had het tot nu toe slechts één keer gedaan: ruim 20 jaar geleden toen ik met een vriendin op vakantie op Kreta was. Waar de film over ging of hoe die heette, is me ontschoten. Ik weet alleen nog dat Sting de hoofdrol speelde en dat het met Griekse ondertitels was. Ook weet ik nog dat de lamp van de projector niet echt goed werkte, waardoor het leek of de hele film in een soort permanente schemer speelde.

De techniek bij de Pleinbioscoop in Rotterdam was perfect. Helaas geen zwoele zomeravond, zoals in Kreta. Maar het was tenminste droog en dat is de afgelopen weken al tamelijk luxe, ook al is het nog augustus. Het plein is aangekleed als een soort huiskamer met planten en schemerlampen. Het publiek gedraagt zich ook alsof ze thuis zijn. Krakende chipszakken en commentaar hoort erbij.

De film is Nebraska, die begin dit jaar op het Rotterdam Filmfestival in première ging. Het verhaal gaat over de bejaarde Woody Grant die steeds van huis loopt. Volgens een op naam gestelde brief heeft hij een miljoen gewonnen en kan hij dat in Nebraska ophalen. Zijn vrouw en zoons kunnen hem niet aan het verstand brengen dat het een zwendeltruc is. Dus besluiten ze de dementerende vader in de waan te laten en er een roadtrip van te maken. Van Montana vertrekken ze naar Hawthorne waar het gezin vroeger woonde. Daar gaat het verhaal dat Woody rijk is als een lopend vuurtje rond. Het brengt veel oude verhalen boven over zaken die beter vergeten zouden blijven. Het is een bitterzoete tragikomedie, die je doet realiseren hoe waardevol de relatie met ouders is. En de waarde van vergeten en vergeven komt op een verrassende manier tot uiting. Vergeet deze film niet te bekijken. Hij is het meer dan waard.

IMG_3901.JPG

Advertisements

Finland Experience

I was invited for a weekend in Finland. The idea was to do all kinds of traditional Finnish things. Since I am fond of Scandinavia (see my blogs about Denmark and Sweden), I accepted the invitation with both hands.

First of all I think of Iittala, when Finland is being mentioned. My kitchen is filled with it (or Arabia as part of their collection was called before the Swedish and Finnish companies merged). And at the hotel breakfast is being served on Arabia plates and cups in a greyish seventies colour! Good start.

IMG_3873.JPG

Het meer bij het plaatsje Fiskars (bekend van scharen etc.)

A visit to a summer residence in the woods next to a huge lake is another typical Scandinavian thing to do. But in Finland this has to be completed with a local experience: the Finnish sauna. Male and female visitors go seperately. I’m still not sure if that was typical for this country or just for this occasion. But anyway, after sweating in your Adam’s costume it’s really great to have a swim in the clear water of the lake. I skipped the tradition of having a tar beer (!) in between sauna rounds. My love for Scandinavia has its limits, you know.

The best part of the weekend definitely was the crayfish dinner. I attended one once in Sweden at the Midsummer Night in August. I think lobster is a delicatesse and crayfish is basically a small fresh water lobster. It is eaten the same way and tastes about the same. The new part for me in Finland was the singing of traditional children’s, drinking and double entendre songs in between crayfish. After every song you take a sip (or gulp) of your schnapps! And the Finnish people are competitive, so every table does its best to outshine the other ones! I sang two Dutch songs: Tulpen uit Amsterdam and Het Kleine Café aan de Haven! It earned me respect from the Finnish people.

Great traditions, but some training beforehand is recommended: in singing, swimming and drinking! 🙂

The Americans (Cold War Revisited)

Je groeit op als Amerikaanse tiener en dan blijkt dat je ouders eigenlijk Russische spionnen zijn. Zogenaamde sleepers: schijnbaar totaal ingeburgerde Amerikanen, die elk moment kunnen worden opgeroepen voor een spionageklusLittle Nikita. De film Little Nikita uit 1998 draait om dit gegeven. River Phoenix speelde de hoofdrol en dat is eerlijk gezegd de belangrijkste reden om deze film te bekijken.

Ik moest eraan denken bij de televisieserie The Americans, omdat die ongeveer hetzelfde uitgangspunt heeft. Het is 1980, Phil Collins zingt In the Air Tonight en Ronald Reagan is net president van de VS. Phillip en Elizabeth leven een ogenschijnlijk doodnormaal leven met hun twee schoolgaande kinderen. Net als hun buren (voor het dramatisch effect is de buurman een doorgewinterde FBI-agent, die zich met contraspionage bezighoudt) worstelen ze zich door hun huwelijksproblemen heen. Er is echter een groot verschil: ze hadden van het begin een verstandshuwelijk. Bij elkaar gebracht door de KGB op jonge leeftijd, opgeleid als meedogenloze agenten, die voor niets en niemand terugdeinzen. Ze leven eigenlijk een dubbel dubbelleven: naar de buitenwereld verbergen ze hun loyaliteit aan de Sovjet-Unie, maar ook naar elkaar toe doen ze alsof een happy couple zijn.

De serie ziet er griezelig authentiek uit. De no future sfeer van de jaren 80 crisis en de Koude Oorlog is goed weergegeven. De muziek (Echo & The Bunnymen, Peter Gabriel, The Cure) helpt daar goed bij. In de pilot spreken de Russen nog Engels, maar in de rest van de serie spreken de Russen gelukkig Russisch. De spionnen zijn masters in disguise en nemen zo verschillende gedaantes aan. De techniek doet hopeloos verouderd aan, maar het gebrek aan snelle communicatie maakt het daardoor ook weer spannend. Er wordt ouderwets geknokt en geracet in mooie sleeën. De hoofdrollen worden goed vertolkt (o.a. Matthew Rhys, de homo uit Brothers & Sisters), maar de show wordt gestolen door Margo Martindale. Wie zeg je?, hoor ik u denken.

THE AMERICANS -- The Colonel -- Episode 13 (Airs Wednesday, May 1, 10:00 pm e/p) -- Pictured: Margo Martindale as Grannie -- CR: Craig Blankenhorn/FX

Margo Martindale als The Colonel

Ze speelt vooral bijrollen: onlangs nog in August Orange County en in Seizoen 2 van Justified speelt ze de lokale maffiabaas Mags Bennett. Daar kreeg ze een Emmy voor. Daar maakt ze nu wellicht weer kans op met haar rol als de ongenadige, hardvochtige baas van de twee spionnen. Weergaloos goed!

Lees ook mijn blogs over Justified en over August: Osange County

El Cid in Leiden

Mijn fiets lag achter in de auto van mijn broer. We praatten niet veel op die maandagmorgen in augustus 1983. Ik was stil en de zenuwen gierden door mijn lijf. Ik had het gevoel dat ik op een keerpunt van mijn leven stond. Bij het Schuttersveld zette mijn broer me af en daar begon de El Cid de introductieweek voor nieuwe studenten in Leiden.

Ik was de eerste van ons gezin die ging studeren. Ik kwam uit een klein dorp en voor mij was Leiden een grote stad. Ik voelde me al best een grote jongen, maar had geen flauw idee hoe de wereld in elkaar stak. Iedereen was ingedeeld in een groepje met minimaal één iemand die dezelfde studie ging volgen. Helaas was mijn medestudent GeschiedenLeiden_-_Rapenburg_73is al op voorhand afgehaakt. In het groepje zat een Canadees meisje, een vegetarisch meisje dat geen kaas lustte (dus elke maaltijd was een drama!), twee jongens die we na één dag al waren kwijtgeraakt aan Minerva (die toen nog een ledenstop hadden), een knappe meid die ik 10 jaar later nog wel eens op het COC Leiden met haar vriendin tegenkwam. De mentor was een vlotte gast die ons zo rap mogelijk onze eigen gang wilde laten gaan. Hij heeft me overigens bier leren drinken. Het was namelijk bloedheet die week en maandagmiddag in de tuin van Augustinus regelde hij een rondje. Zonder te vragen wat ik wilde, had hij bier voor me besteld. Zo doen studenten dat en dan ga je niet lopen zeiken (dat snapte ik toen al!). Het was mijn eerste biertje en ik vond het heerlijk. Ik heb er veel gedronken die week en nog veel meer tijdens mijn studietijd!

Ik heb genoten van mijn El Cid. Ik kan me niet meer alles herinneren wat we deden. Een toneelstuk over seksuele diversiteit op Catena, de Hitchcock film The 39 Steps op SSR, conditietraining op muziek in het Universitair Sportcentrum, een Franse film bij Catena, veel te pittige maaltijd bij LISC, dagschotel bij de Gaanderij, de infomarkt (waar de Navigatoren mijn telefoonnummer wisten te ontfutselen) en vooral veel disco, bij Augustinus (waar ik lid van werd) en op vrijdagnacht tot vroeg in de morgen bij SSR.
De El Cid was een soort voorbode van mijn studententijd (maar dan nog zonder colleges en tentamens). En het was de week dat ik verliefd werd op Leiden, waar ik me sinds het najaar van 1983 helemaal thuis voel.

Lees ook mijn blog over Feuten (Adult Education)

Despair (R.W. Fassbinder)

De zondagavond televisie van de VPRO stond vroeger garant voor experimentele en controversiële programma’s. Mijn ouders waren er geen fan van, maar aangezien zij dan meestal bij mijn grootouders op bezoek gingen, keken wij stiekem naar het Simplistisch Verbond, Wim T. Schippers, Monty Python en de beste arthouse films. De kans dat er iemand bloot door het beeld liep, maakte die programma’s extra spannend, ook al begrepen we er niet veel van.

Zo kwam ik in aanraking met het werk van Rainer Werner Fassbinder, de grootste Duitse filmmaker. Een van de eerste films die ik van hem zag was Faustrecht der Freiheit uit 1974. Dat was tevens de eerste film die ik over homoseksualiteit zag. Fassbinder speelt zelf de hoofdrol van Fox, een cicusartiest die een half miljoeFaustrecht der Freiheitn Duitse Marken in de loterij wint. Hij komt in aanraking met mannen uit de rijkere klasse, die erg veel interesse voor hem en zijn geld hebben. Heel geraffineerd wordt Fox totaal kaalgeplukt en uiteindelijk gedumpt. Het einde is erg dramatisch en verraadt een heel zwartgallige kijk op de mensheid.

De enige film die ik destijds in de bioscoop zag was zijn laatste film Querelle uit 1982. Het is het verhaal van een matroos, die in de Franse havenstad Brest alles doet wat God verboden heeft: drugssmokkel, moord, seks met de bordeelhouder en zijn vrouw. De hoofdpersoon Querelle komt in het bordeel zijn broer tegen met wie hij een soort haat-liefde verhouding heeft. Gedurende de filQuerelle 2m wordt hij steeds meer dezelfde persoon als zijn broer, die dan ook van het toneel verdwijnt. Het is door het verhaal, de surrealistische vormgeving en symboliek een van de meest homo-erotische speelfilms ooit gemaakt.

Het thema van persoonswisseling staat centraal in de film Despair die Fassbinder in 1978 maakte en nu in gerestaureerde vorm in de bioscoop draait. Dirk Bogarde speelt de rijke Duitser, die vlak voor de machtsovername van de nazi’s de perfecte moord in scène zet om het geld van zijn levensverzekering op te strijken. Hij wisselt daarvoor van gedaante met een arme zwerver, die het slachtoffer van het snode plan wordt. Het is een realistisch vormgegeven surrealistische film, waar fantasie en werkelijkheid door elkaar lopen. Heel toepasselijk lijkt de poster van de film net een schilderij van Salvador Dali.

Fassbinder was een van de eerste openlijk homoseksuele filmmakers, die het experiment en de controverse niet schuwde. Hij werkte zo hard en was zo productief, dat hij er letterlijk aan onderdoor ging. Hij werd op 37-jarige leeftijd dood boven zijn schrijfmachine gevonden. Doodsoorzaak was een overdosis drank, pillen en cocaïne. Zijn oeuvre is zo omvangrijk, dat er voor liefhebbers nog veel te ontdekken valt, al kost het wat moeite om het te vinden.