Monthly Archives: December 2015

Best of 2015

Dit is mijn persoonlijke jaaroverzicht van 2015.

5. Exit TV

De beslissing om mijn tv-abonnement op te zeggen heb ik nog geen enkele dag betreurd. Het helpt wel dat Oranje voor 2016 is uitgeschakeld op het EK, want voetbal op Uitzending gemist lijkt me niet echt spannend. De keuze voor een Cineville abonnement is een goede investering. Cineville (Exit TV 3). Ik heb veel interessante en goede films gezien, waarover ik soms heb geblogd. Lees bijvoorbeeld mijn blogs over The Martian (Matt Damon), Suffragette (Carey Mulligan), Foxcatcher (Channing Tatum) en Southpaw.

4. Interview Frits Spits

 Op verzoek van boekhandel Kooyker heb ik Frits Spits geïnterviewd over zijn boek met hoogtepunten uit het Nederlandstalig repertoire van de afgelopen 50 jaar. Het is mijn vak niet, maar het was niet echt moeilijk. Hij vertelt graag en liefdevol over muziek en taal. Laten dat nu ook twee van mijn hobbies zijn. De Avondspits van Frits

3. Fietsen

 Dit jaar reed ik op mijn race- en tourfiets in totaal meer dan 6500 km. Dat is ruim 1500 meer dan vorig jaar, dat ook al een topjaar was. De fietsvakantie naar Engeland was goed voor bijna 1000 kilometer. Het fietsen in de UK raad ik niemand aan, maar het was toch wel cool om over The White Cliffs of Dover te fietsen. UK by bike (1), Runkeeper (UK by bike 2), National Cycle Network (UK by bike 3).

2. 50

KEES50 kaartOuder worden is geen verdienste, maar het was wel heel leuk om dit jaar mijn 50e verjaardag te vieren. Daarmee ben ik even oud als de oudste hitlijst van Nederland: de Top 40 50.

1. Jordanië

 Op eigen houtje reizen door een Arabisch land vind ik best spannend. Een ticket op een lijnvlucht naar Amman, daar een auto gehuurd en dan een week door een land rijden met vrijwel geen borden, laat staan borden met ‘gewone’ letters. Hoogtepunten volop, maar een dag en nacht doorbrengen in de woestijn was wel het meest bijzonder. Arabian Night (1000 & 1).

Vinyl Lovers

Onlangs hoorde ik twee jongemannen van rond de 25 jaar in de sportschool de volgende conversatie voeren:

“Heb je je Pa nog gevraagd over die platen?”

“Ja, maar hij wil ze niet geven.”

“Ook niet uitlenen? Heeft hij nog een platenspeler dan?

“Ja die staat op zolder en hij zegt dat hij hem af en toe nog gebruikt.”

“Jammer. Maar ik heb al een plaat van Bob Marley.”

“Mooi. En ik van Elton John.” 

 Het illustreert een paar dingen. Allereerst dat het weer cool is om platen op vinyl te hebben. De generatie die opgroeide met I-Tunes en streaming heeft blijkbaar toch weer een beetje behoefte aan tastbare muziek. Dat maakt het in ieder geval weer leuker om voor hen een kadootje te bedenken. De laatste jaren werd zelfs een tegoedbon voor I-Tunes al niet meer echt gewaardeerd door deze groep.

Maar ik herken me uiteraard nog meer in de vader, die waarschijnlijk na verschillende verhuizingen zijn platenspeler en zijn platencollectie altijd heeft gehouden. Terwijl sommige van mijn generatiegenoten al afscheid hebben genomen van hun CD-collectie, heb ik al mijn CD’s en vinyl (LP’s, singles en 12-inches) nog. Mijn eerste en enige platenspeler kocht ik in 1980 van het geld dat ik had opgehaald bij de nieuwjaarswensen van de krantenwijk (AD). Ik kocht er ook een versterker bij, allebei van Sony. De versterker heeft het na een jaar of 10 begeven, maar de platenspeler doet het nog steeds, al heb ik hem twee keer laten repareren.

De afgelopen 25 jaar heb ik uiteraard ook de stap gemaakt naar CD’s en I-Tunes. Streaming heb ik drie maanden uitgeprobeerd, omdat Apple Music het gratis aanbood. En de gratis versie van Spotify staat op mijn pc. Ik kan er eigenlijk niet aan wennen. Ik gebruik het af en toe om te luisteren of ik iets de moeite waard vind. Verder merkte ik dat ik een connectie met muziek moet maken. Dat werkt bij mij door het aan te schaffen. Die handeling blijkt essentieel voor het gevoel. Dat gevoel wordt versterkt door het opzetten van een CD en helemaal bij het old school plaatsen van de naald op een vinyl plaat.

 Tegenwoordig koop ik weer ongeveer een album per week. Dat was ook mijn gemiddelde toen ik circa 80 gulden per week verdiende met mijn krantenwijk. Soms alleen voor de muziek (al is het handig als je er gratis een mp3 download bij krijgt), maar soms ook alleen vanwege de albumhoezen, die ik ophang in mijn studeerkamer als wisselende kunst. Want laten we eerlijk zijn: sommige zijn waarlijk kunstwerkjes, die in het collectieve geheugen zijn opgeslagen.

Seven Killings (Bob Marley)

Het boek is ruim 600 bladzijden dik en heeft de titel ‘Brief History of Seven Killings’ gekregen. Marlon James won er dit jaar de Booker Prize mee. Dat is een beetje een trend: dikke boeken winnen belangrijke prijzen. Of dat terecht is, laat ik in het midden. Ik wil het over dit bijzondere boek hebben.

In 1976 wordt er een aanslag gepleegd op Bob Marley in zijn huis in Kingston, Jamaica. De reggaezanger heeft op dat moment al de status van wereldster en overleeft het ternauwernood. De zaak is nooit opgehelderd, vooral omdat Marley weigerde te praten over de lieden die het op hem gemunt hadden. Dit is het uitgangspunt van de roman. Wie zaten er achter de moordaanslag en hoe zijn die aan hun einde gekomen? Dat maakt het boek realistisch, maar toch fictief.

Marlon James-A Brief History of Seven Killings

Marlon James

Als je niet goed tegen uitgesproken geweld kunt, raad ik het boek niet aan. Als je uitkijkt naar de nieuwe Quentin Tarantino, The Wire een fantastische serie vindt en van taal en muziek houdt, dan valt er veel moois te ontdekken in het dikke boek. Obscure jaren-70-disco als Fly Robin Fly van The Silver Convention als decor voor de strijd tussen politieke opponenten en straatbendes op Jamaica. Je moet er maar op komen. Marlon James vertelt het verhaal met de stem en vanuit het gezichtspunt van verschillende hoofdpersonen. Daarnaast spreidt hij het verhaal uit over de jaren 70, 80 en 90 en over Jamaica en New York. Dat werkt verwarrend, maar maakt het boek ook bijzonder. Wel komen hierdoor sommige karakters beter uit de verf dan anderen. En het is soms lastig om de draad van het verhaal vast te blijven houden.

Persoonlijk houd ik niet echt van reggae. Het is me te sloom en ik houd niet van de homofobie die er vaak mee gepaard gaat. Dat is door dit boek niet veranderd, al is de schrijver openlijk gay (wat ontegenzeggelijk blijkt uit het boek!). Wel heb ik me verdiept in het leven en werk van Marley, die na zijn tragische dood (als gevolg van kanker) een staatsbegrafenis op Jamaica kreeg. Marlon James moet het tot nu toe doen met een prestigieuze literaire prijs, al waren de recensies gemengd. Ik vond het een uitermate goed geschreven boek over een fascinerende geschiedenis rond een muzikaal genie. Voor de muziekliefhebbers heeft de schrijver een aparte afspeellijst gemaakt voor Spotify:

spotify:user:oneworld-books:playlist:5175znXcA45taArodjWAvc

Voor een andere mening over dit boek verwijs ik naar de blog van mijn collega en veellezer Liliane:

http://booksandliliane.blogspot.nl/2015/10/marlon-james-brief-history-of-seven.html

 

 

 

Holocaust (Son of Saul)

Mag je entertainment maken over zulke heftige onderwerpen als de jodenvervolging of de slavernij? Die vraag popt telkens op als er weer een film of serie over deze onderwerpen verschijnt. Vreemd genoeg vrijwel nooit als er een boek over zo’n onderwerp uitkomt.

Ik heb er geen moeite mee, zolang het met gevoel voor authenticiteit en respect wordt gemaakt. Toen ik op de middelbare school zat, had je op tv de avonturen van Kunta Kinta in Roots. En in Nederland zond de TROS de serie Holocaust uit. Wel in de Duits nagesynchroniseerde versie, waardoor het extra authentiek leek. Het maakte een onuitwisbare indruk op mij en mijn klasgenoten. 

 Nu is er Son of Saul, de film die dit jaar de Gouden Palm won in Cannes. Die heeft een experimentele stijl, waarbij de camera vrijwel continu gericht is op de hoofdpersoon Saul. Die vervult in Auschwitz de tijdelijke functie van Sonderkommando. Dit zijn Joodse gevangenen die worden ingeschakeld om het proces van vernietiging dat in de kampen plaatsvindt zo gestroomlijnd te laten plaatsvinden. In ruil hiervoor krijgen ze de hoop de dans te ontspringen, wat vrijwel altijd ijdele hoop was.

De gekozen filmische stijl werkt heel goed om aan te tonen hoe het “productieproces” in Auschwitz zo efficiënt en effectief mogelijk plaatsvond. Dit wordt onscherp maar tegelijk overduidelijk op de achtergrond getoond. De scene waarin een groep Joden in de gaskamer op de muren bonkt, terwijl Saul dit buiten aanhoort totdat het geluid verstomt is ijzingwekkend. Toch vergt bijna twee uur kijken naar een schokkerig en deels onscherp beeld veel van de kijker. Het verhaal dat de makers toch nog in de film hebben ingebracht over de ingebeelde zoon van Saul doet eigenlijk afbreuk aan het filmische experiment en is niet echt overuigend. 

Kortom: een bijzondere filmervaring, waar door het thema en de aanpak de hele zaal letterlijk stil van wordt. En alleen dat is al bijzonder in een bioscoop tegenwoordig!