Elle (Paul Verhoeven)

Als het in Nederland en Amerika niet meer lukt een filmproject van de grond te krijgen, dan maar in Frankrijk. Dus maakt Paul Verhoeven de sprong van Hollywood blockbuster naar Franse arthouse-film. De film zal ongetwijfeld niet zo veel bezoekers trekken als eerdere Verhoeven-films. Maar laat je niet misleiden: net als in veel van zijn films is ook in Elle niets wat het lijkt.

Mijn fascinatie met Verhoeven begon toen de TROS eind jaren ’70 op zaterdagavond een aantal van zijn vroege films uitzond. Vooral Soldaat van Oranje (voor tv tot een vierdelige serie omgevormd met de titel Voor Koningin en Vaderland) maakte grote indruk. De ontgroening op Minerva, de Barrera-scène met Rijk de Gooyer, de tango tussen Rutger Hauer en (een piepjonge) Derek de Lint en nog veel meer onvergetelijke scenes. Turks Fruit zag ik op tv met mijn moeder op de bank. Die gaf me Soldaat van Oranjehet dringende advies (lees: verbod) om de film Spetters niet in de bioscoop te gaan zien. Teveel seks en geweld is voor een 15-jarige niet goed. Maar de ophef bij Sonja Barend over de homovijandigheid van de film maakte me toch nieuwsgierig. De film werd een paar jaar later op tv als nachtfilm uitgezonden en toch sneuvelden er een paar seconden uit de film, om precies te zijn: uit de verkrachtingsscène. De Vierde Man zag ik dan wel in de bioscoop, met godslasterlijke beelden in een kerk.

Verhoeven maakte nooit saaie films. Ze gingen vaak over de duistere kant van het leven en de mens. Dat was zo in zijn Nederlandse, Amerikaanse en nu in zijn eerste Franse film. In veel films van Verhoeven komen verkrachtingen voor, maar in Elle is dit het centrale thema. Het verhaal gaat steeds een andere kant op dan je verwacht en aan het eind weet je nog niet precies hoe het zit. De film is duidelijk vanuit het vrouwelijk perspectief gemaakt. Nou zitten in veel Verhoeven-films sterke vrouwen, maar Isabelle Huppert overtref ze met haar stevige karakter. Films over verkrachtingen zijn geen pretje om naar te kijken (denk aan Irréversible en Boys don’t cry). Dat geldt ook voor Elle, maar hij zet je op het verkeerde been: de lijn tussen dader en slachtoffer is diffuus. Dat maakt het kijken nog steeds ongemakkelijk, maar geeft stof tot nadenken. En zo is het weer een echte Verhoeven: vol dubbele bodems.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s