Monthly Archives: September 2018

Macbeth (Shakespeare & Nesbo)

Mijn relatie tot Shakespeare is altijd ingewikkeld geweest. Met school gingen we naar King Lear bij Toneelgroep De Appel in 1982, maar ik begreep er niet zo veel van. Een jaar of tien terug ging ik naar The Taming of the Shrew door het Leiden English Speaking Theater (LEST), maar het Engels en het plot waren te ingewikkeld om het ook maar enigszins te kunnen volgen. En ondanks alle Oscars vond ik Shakespeare in Love een nogal saaie, voorspelbare film. Maar daar tegenover staat de verfilming van Romeo + Julia met Leonardo DiCaprio, één van mijn favoriete films aller tijden.

Aan het lezen van de Engelse toneelschrijver ben ik nooit begonnen. Tot onlangs Hogarth Press een serie bewerkingen aankondigde van beroemde stukken van de toneelschrijver in eigentijdse romans. De eerste was The Gap of Time van Jeanette Winterson (The Winter’s Tale). In de jaren 90 had ik veel van haar gelezen, maar ik was een beetje op haar uitgekeken. Dit was echter een verrassende nieuwe kennismaking. Met mijn Bookclub lazen we Shylock is my Name (The Merchant of Venice) van Howard Jacobson. Hierin is het verhaal verplaatst naar de Beau Monde van Reality Televisie en Voetbalvrouwen. Heel aanstekelijk en actueel.

En nu heeft de Noorse thrillerschrijver Jo Nesbo het verhaal van Macbeth verplaatst naar het Schotland van 1970. De hoofdrolspeler is politieman en zijn vrouw runt een casino. De stad is in verval en wordt geteisterd door drugs- en motorbendes. Macbeth lijkt de ideale man om alles weer enigszins in het gareel te krijgen. Maar in zijn honger naar de totale macht, blijkt hij gewetenloos en volstrekt amoreel. Het verhaal hangt tussen realisme en fantasy (de zilveren dolken, de geesten, de heksen) en heeft veel onverwachte plotwendingen en bloederige taferelen wat de geloofwaardigheid niet ten goede komt. Dat is jammer, want Nesbo heeft duidelijk plezier in het schrijven en het is gewoon goed geschreven. “You’ve become a monster, Macbeth”, roept zijn tegenspeler de burgemeester. Waarop Macbeth antwoordt: “We never become what we aren’t already”. Prachtig.

Margaret Atwood verplaatste The Tempest naar een gevangenis, waar een uit de gratie geraakte theatermaker met zware criminelen gaat werken en zo zijn zoete wraak smeedt (Hag-Seed). En Tracy Chevalier verplaatste Othello naar een middelbare school, waar voor het eerst een zwarte leerling komt (New Boy). Daarmee omzeilt ze het vermeende racistische karakter van het toneelstuk naar een eigentijds dilemma. Ik heb nog niet alle hervertellingen gelezen, maar ben dat wel van plan. Ik kijk vooral uit naar wat Gillian Flynn met Hamlet gaat uitspoken.

Advertisements