Author Archives: KeesPaalvast

About KeesPaalvast

I blog mostly about music, movies, literature, travel and food.

Engel des Vergessens (Karinthië)

In 1984 ging ik met een bouwkamp naar Oostenrijk. Het was in de provincie Karinthië in het zuidoosten van het land. We waren gestationeerd bij een familie in een bergdorp waar ik de naam niet meer van herinner. In het eerste weekend was er een dorpsfeest met grote pullen bier, jonge blonde serveersters in Dirndljurken en snelle walsen op de dansvloer. Wat ik me verder nog herinner was dat de grootvader in het gezin vertelde dat hij in de oorlog als soldaat in Nederland was geweest. Dat leverde ongemakkelijke gespreksstof op. En de familie was niet alleen erg katholiek, maar ook sterk anti-communistisch. Dat was verklaarbaar aangezien het IJzeren Gordijn op een steenworp afstand lag, namelijk de grens met Joegoslavië.

In de tuin van het huis (Karinthië 1984)

Het kwam in mijn herinnering terug bij het lezen van het boek Engel des Vergessens (vertaald in het Nederlands als De engel van het vergeten) van Maja Haderlap. Dat gaat over een meisje die opgroeit in een idyllisch lijkende boerengemeenschap in Karinthië. Haar bazige grootmoeder lijkt zich het meest over haar te ontfermen. Maar de familie blijkt een Sloveense achtergrond te hebben en de familiegeschiedenis wordt getekend door de partizanenstrijd in de Tweede Wereldoorlog. Beetje bij beetje wordt de familiegeschiedenis in al zijn nare en gruwelijke details onthuld, naarmate de vertelster ouder wordt. Zo is het een verhaal over de geschiedenis van de Sloveense minderheid in Oostenrijk en de memoires over hoe het op te groeien in een milieu dat door oorlogstrauma’s wordt overschaduwd. En tegelijk schrijft Maja Haderlap prachtig over het primitieve boerenleven in het land. De scène waarin haar vader besluit te stoppen met het boeren is een hoogtepunt in het boek.

Ik heb het boek in het Duits gelezen. Ik moest in het begin wel een aantal woorden over het boerenleven op het platteland opzoeken, maar verder was het goed te doen. De zinnen zij prachtig geschreven, ook al is het soms uitermate gruwelijk. Het boek heeft veel literatuurprijzen in Duitsland gewonnen en dat verbaast me niet. Niet iedereen zal het kunnen waarderen. Maar als je van geschiedenis en van mooi en goed geschreven literatuur houdt, raad ik het je aan.

Advertisements

Yesterday (Ed Sheeran)

LET OP: dit blog kan spoilers bevatten!

Ooit ging ik met een kameraad van de studentenvereniging naar de Beatlesfilm A Hard Day’s Night in de filmzaal van het LVC. Ik ben nooit echt fan van the Fab Four geweest en deze film hielp daar ook niet bij. Het verhaal was flinterdun (nog dunner dan dat van ABBA The Movie) en het acteren houterig. En laten we eerlijk zijn, de beste nummers van The Beatles moesten nog komen.

Nu is er de film Yesterday, een romantische comedy van Danny Boyle, de man die niet de nieuwe James Bond ging maken. Het gegeven beschouw ik maar even als bekend: ‘Wat als maar één iemand The Beatles en hun nummers kan herinneren?’ Een geniaal uitgangspunt, maar levert dat een interessant verhaal op? Het antwoord is nee en ja. Het is immers een romantische comedy, zo ongeveer het meest platgetreden filmgenre. Maar het is tegelijk een satire op de hedendaagse muziek-business. En op dat niveau werkt de film meer dan geweldig. Hoewel niet iedereen in de zaal erom moest lachen, vond ik die grappen (bijvoorbeeld over The White Album) ijzersterk.57805

Hoe gaaf is het dan om de meest onwaarschijnlijke superster van dit moment, Ed Sheeran, zichzelf te laten spelen met een overgrote dosis (typisch Engelse) zelfspot.  Alleen daarvoor verdient hij lof. Bovendien acteert hij niet onverdienstelijk als zichzelf. 🙂 Zijn eigen liedjes in de film steken toch een beetje bleek af bij de evergreens van The Beatles. En laten we eerlijk wezen, een songwriting battle met The Long and Winding Road, waarschijnlijk het allermooiste nummer van The Beatles. Dat ga je nooit winnen.

Lees ook mijn blog: Best Beatles Covers (BBC)

The Deuce (James Franco 2.0)

Kun je een teveel aan James Franco aan? De acteur werd bekend door zijn rol in de Spiderman films van Sam Raimi. Toen speelde hij vooral de mooie slechterik en zo is zijn carrière gaan rollen. Tegenwoordig valt hij vooral op door zijn ongebruikelijke en gewaagde rollen en projecten. Zo maakte hij een underground film gebaseerd op de film Cruising over de homo-leerscene in San Francisco in de 70’s. Hij speelde een homo porn star in een Netflix-film. En nu is hij de drijvende kracht achter de HBO-serie The Deuce, die zich afspeelt in de seks-scene van New York in de 70’s. Hij is co-producer en speelt niet één maar twee hoofdrollen van twee tweelingbroers!James Franco
De serie is gemaakt door het team dat ook verantwoordelijk was voor de baanbrekende serie The Wire over de war on drugs in Baltimore. Dat betekent dat er veel verhaallijnen door elkaar lopen, dat het realistisch wordt gefilmd en dat er geen gemakkelijk onderscheid tussen goed en slecht is. Maggie Gyllenhaal speelt in seizoen 1 de prostitué, die in 1972 als een van de weinigen zelfstandig opereert (oftewel zonder pooier). Dat is niet zonder gevaar, maar ze vindt een veiliger werkplek in de opkomende seksfilmindustrie. De politie pakt geen hoeren meer op en sluit geen seksshops meer. Hierdoor ontstaat ruimte voor een lucratieve business, waar de onderwereld (lees: de maffia) een grote rol in speelt.

The Deuce
In seizoen 2 springen we ineens vijf jaar later naar 1977. Dat levert andere kleding, haardracht en andere muziek op. Maar de hoofdrolspelers proberen allemaal nog op hun eigen manier hun hoofd boven water te houden. De tweelingbroers gespeeld door James Franco hebben nog steeds dezelfde besognes. De een probeert op redelijk fatsoenlijke manier een bar en nachtclub te runnen, terwijl de ander het geld vergokt. Hoe het afloopt en of er een seizoen 3 komt, weet ik niet. Zover ben ik nog niet. Wel vind ik het een intrigerende serie over een interessant decennium in een altijd spannende stad. Het enige is, dat soms teveel de huidige moraal in het verhaal doorklinkt. Hoe realistisch is het dat een vrouw pornofilms regisseert? Het zou me niet verbazen als het allemaal op bestaande personages is gebaseerd.

Best non-winners (Eurovision)

Het is weer mei. Het mag weer. Ik draai weer veel Eurovisie muziek. Gevoelsmatig hoort het bij de lente en voor mij is het de zoektocht naar de perfecte popliedjes binnen de beperking van 3 minuten. Een paar jaar geleden maakte ik een gebrand ceedeetje voor A.B. (voor een speciale gelegenheid) met daarop de beste Eurovisieliedjes die niet hebben gewonnen. Volledig subjectief naar mijn bescheiden smaak. Ik vond het een compliment dat de ontvanger van het schijfje (wie maak je daar tegenwoordig nog blij mee?) veel plezier van de selectie beleefde.

Helaas heeft Spotify teveel gebreken om er een gedeelde playlist van te maken. Daarom hier maar een aantal trends en voorbeelden.

Had moeten winnen

Helaas zijn er veel liedjes die veel beter waren dan de winnaar van dat jaar. Soms halen die dan alsnog een hit. Denk aan de Engelse inzending uit 1998 van Imaani (Where Are You), dat een grote hit werd. Of Julie van Daniel uit 1983. Vorig jaar gaf Nederland de meeste punten aan Duitsland. Het mocht niet baten, maar  het prachtige You Let Me Walk Alone van Michael Schulte werd terecht nog een echte radio- en Top 40-hit. Maar Yohanna had in 2009 voor Ijsland moeten winnen (i.p.v. Noorwegen) met Is It True. Het beste Songfestivalliedje (niet de beste jurk) in tijden. Met een prachtige melancholische melodie.  Hier kun je me altijd voor wakker maken.

Franstalig

Ik ben dol op Franstalige liedjes. Ze doen me denken aan lange autovakanties door mooie landschappen en zonnige stranden. De Fransen begonnen eind jaren ’80 met een geslaagde missie om het Songfestival moderner en diverser te maken. Amina haalde  in 1990 evenveel punten als Zweden met Le Dernier Qui A Parlé, maar moest Carola voor laten gaan. Zeer onterecht. Maar ik kies hier nu voor Mama Corsica van Patrick Fiori, dat in 1993 meedeed. Als je hier geen zin van in vakantie krijgt, weet ik het ook niet meer.

Scandinavië

Mijn voorliefde voor Zweden acht ik bekend. Ze hebben elk jaar goede popliedjes en weten altijd wel weer iets nieuws te bedenken (al vind ik het gospelliedje dit jaar teveel nageaapt van Oostenrijk vorig jaar). Denk bijvoorbeeld aan It Hurts van Lena Philipsson dat zo uit de koker van Stock, Aitkin & Waterman had kunnen komen. Maar ook Noorwegen brengt ieder jaar wel een eigenzinnig nummer. Denk aan de verstilde ballad Silent Storm van Carl Espen, maar ik kies voor de Daft Punk-achtige inzending uit 2017 van JOWST (Grab The Moment).

Onverstaanbaar

En dan zijn er de liedjes in de eigen taal, ook al hoeft dat al zo’n 20 jaar niet meer. Soms is dat een betere strategie dan een onverstaanbaar Engels liedje met een zwaar Oost-Europees accent gezongen. Molitva won zelfs met zo’n onverstaanbaar liedje. En er was het prachtige Kedvesem van Hongarije in 2013 of dit prachtig gezongen Kuula uit Estland. Geen idee waar het over gaat, maar het komt direct bij je binnen.

Dit jaar is Nederland de grote favoriet. Arcade van Duncan Laurence is met kop en schouders het beste liedje van 2019. Maar in een festijn, waar het beeld door de jaren heen alleen maar belangrijker is geworden, weet je het nooit. Toch hoop ik niet dat Arcade op de afspeellijst van niet-winnaars terechtkomt.

 

Athene Déjà-vu (Griekenlandreis 1982)

Mijn eerste reis naar het buitenland was toen ik 17 was. Ik zat in Gymnasium V en met twee klassen gingen we in mei 1982 drie weken naar Griekenland. We mochten het geen vakantie noemen, want het was half in schooltijd. En het was een studiereis. Dat klopte ook wel, omdat we veel historische plekken gingen bezoeken, die we kenden van geschiedenis en Grieks. Er ging ook een leraar gymnastiek mee, dus er was veel lichamelijke beweging. We wandelden enorme stukken en er was zelfs een fietsrit in het programma.

Ik moest er aan denken nu ik deze week in Athene ben. De eerste dag meteen naar de Akropolis. Ons hotel ligt er op een steenworp afstand van, dus dat werd een mooie wandeling. Het vreemde was dat ik geen enkele concrete herinnering meer heb aan mijn eerdere bezoek ruim 35 jaar geleden. Zelfs in de verste verte geen déjà-vu, terwijl ik weet dat ik er ben geweest. En volgens C. moesten we een takkeneind lopen om er te komen. In het Nationaal Archeologisch Museum waar ik vandaag was, werd mijn geheugen evenmin geactiveerd. Nou hebben we in die studiereis meerdere archeologische plekken en musea gezien en we eindigden in Athene. Dus waarschijnlijk was ik al een beetje overvoerd en haal ik een en ander door elkaar. Het geheugen is een onbetrouwbare bondgenoot. Of was ik niet anders dan de huidige groepen middelbare scholieren, die ik nu op de Akropolis ongeïnteresseerd (al dan niet als houding) zie rondlopen? Waarschijnlijk.

Maar gelukkig was ik vanmiddag in het Akropolis Museum. Die is pas sinds 2009 open, dus daar ben ik nu voor het eerst. Het is een imposant gebouw, dat vooral binnen enorme indruk maakt. Op de tweede verdieping is een soort reconstructie van de beelden van het Parthenon. Heel mooi, al moet je voor de meeste originele beelden naar het British Museum in Londen. En daar gebeurde iets opmerkelijks! Ineens liep ik tegen het beeld van Pallas Athene op. En een luikje in mijn geheugen ging open! Een plaatje van dit beeld stond bij de allereerste les Grieks die we op school hadden in II Gymnasium. De eerste zin luidde: “Idou, to agalma!” (Oftewel: Ziedaar, het beeld!) Dat wist ik dan weer wel. En zo had ik toch nog mijn déjà-vu.

The Handmaid’s Tale (Mad Men)

Ik houd niet van bingewatching. Ik heb dat nooit echt gehad. Met boeken bijvoorbeeld houd ik als stelregel aan, dat ik op de dag dat ik een boek uitlees, niet aan een nieuw boek begin. Zo kan een boek nog een beetje na-echoën in mijn hersenen. Hetzelfde geldt een beetje voor films. Meer dan één film per dag kijken werkt bij niet zo lekker. Bij een  filmfestival hoort dat er een beetje bij, maar ik merk bij mezelf, dat een mooie film dan onvoldoende indruk maakt (vaak omdat er ook veel middelmatige films tussen zitten).

En op tv snap ik het wel. Toen ik de serie 24 ontdekte, kon ik soms niet stoppen met kijken. Zo spannend was het. Het leek wel alsof de serie gemaakt was om tot diep in de nacht door te blijven kijken. Dat was niet zo. Er werd gewoon elke week een aflevering op tv vertoond, maar door de komst van de DVD-box kon je nu lekker doorkijken. En met Netflix is dat alleen maar versterkt. Je wordt bijna gedwongen om de aftiteling te skippen en meteen door te kijken.

Handmaid 2Toch doe ik het bijna niet meer. Eén aflevering per avond als ik alleen kijk en ongeveer één of twee per week als we samen kijken. Zo maken mooie series meer impact. Blijven ze langer in je hoofd zingen en ontdek je soms nieuwe lagen in het verhaal. Series als Mad Men, Game of Thrones en Hell On Wheels komen zo beter tot hun recht. Op dit moment kijken we The Handmaid’s Tale en hebben net seizoen 1 uitgekeken. En zelfs al houd je heel erg van en ben je heel goed in bingewatching, mijn advies is negatief. Doe het bij deze serie niet! De serie is namelijk nogal duister van karakter en je wordt er alles behalve vrolijk van.

Peggy 1

Peggy uit Mad Men

Het is gebaseerd op een roman van Margaret Atwood uit de jaren 80 en draait om een dystopische nabije toekomst. Daarin is het patriarchaat in extreme vorm hersteld en worden vruchtbare vrouwen letterlijk tot slaven (handmaids) gemaakt. Dat lijkt vergezocht, maar als je er langer over nadenkt, komen er heel veel eigentijdse elementen in voor, waardoor het soms griezelig nabij lijkt. Ik verklap verder niets, behalve dat de hoofdrol wordt gespeeld door Elisabeth Moss (oftewel Peggy uit Mad Men). En dat de styling van de serie (kostuums en enscenering) waanzinnig mooi is (nog een overeenkomst met Mad Men). Te zien op Videoland of op DVD.

Lees ook mijn blog over Mad Men en Hell on Wheels

ABBA & Queen (1974)

In mijn tienerjaren waren er twee bands waar ik enorm van hield: ABBA en Queen. In die volgorde. Mijn vriendje met wie ik elke dag naar school fietste had hetzelfde maar dan in omgekeerde volgorde. Er was een soort rivaliteit tussen de twee bands. Echte liefhebbers van Queen haalden hun neus op voor ABBA en veel fans van de Zweedse band vonden die Engelse rockers veel te heftig. Ik moest eraan denken nadat ik een boek over ABBA uit had, waarin Queen nergens genoemd wordt. Toch zijn er meer overeenkomsten tussen de twee bands dan je op het eerste gezicht zou denken.

1 Amerika veroverd?

Beide bands waren ontzettend populair, maar meer in Europa dan in Amerika.  Het zal je verbazen, dat beide bands, maar vier Top 10 hits in de Billboard Hot 100 hadden. ABBA had één nummer 1 hit (Dancing Queen) en één nummer kwam op 3 (Take A Chance On Me). Queen stond twee keer op één, maar verrassend genoeg niet met Bohemian Rhapsody. abba-reunite-virtually-mainTraditionele rock and roll en vette funk-disco deden het beter voor Queen: Crazy Little Thing Called Love en Another One Bites The Dust. Voor beide groepen geldt, dat dit geenszins slechte prestaties zijn. Een beetje teleurstellend is het wel, als je bedenkt hoe mega-succesvol ze in de rest van de wereld waren. Blijkbaar was de muziek toch te Europees. En voor Queen geldt, dat de clip van I Want To Break Free de doodsteek was voor hun succes in the States. MTV weigerde het te vertonen (volgens hun biopic vanwege de crossdressing, maar volgens mij vanwege de orgie-achtige taferelen in dezelfde video).

2 Gay appeal

leather-freddie-002Beide bands hadden een duidelijke aantrekkingskracht op de homogemeenschap, die pas veel later openlijk werd. In het geval van Queen kwam dit allereerst door Freddie Mercury. Die was weliswaar zijn hele carrière officieel niet ‘uit de kast’, maar hij wist alle homo-prototypes in zijn voorkomen te gebruiken. Dat startte in de tijd van de glamrock (in goed Nederlands: nichtenrock), maar later meer in zijn leren outfit en vette snor als Muscle Mary. En vrijwel altijd met ontbloot bovenlijf. Bij ABBA ligt het iets ingewikkelder. Twee getrouwde heterostellen, die al redelijk op leeftijd waren toen ze doorbraken (Frida was bij de  doorbraak in 1974 al 29 en tweemaal moeder!). De outfits waren in het begin zeker extravagant, maar of dat hun gay appeal verklaart? Ik denk dat het vooral de songtitels van Dancing Queen en Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) waren in combinatie met het feit, dat het uncool was als je van ABBA hield in de seventies. Veel mensen kwamen pas veel later als ABBA-fan uit de kast.

3 Hits, hits en nog meer hits

1974 was voor beide bands het doorbraakjaar: Killer Queen en Waterloo. Voor zover bekend hebben de bands elkaar slechts één keer ontmoet bij een Engelse TV-show in november 1974, waar helaas alleen foto’s van bewaard zijn gebleven. Ze maakten hit na hit die elkaar in een moordend tempo opvolgden. En zowel ABBA als Queen wisten elke keer weer te verrassen met een grote verscheidenheid aan stijlen (rock, disco, opera, cabaret, uptempo en ballads). Elke hit was anders dan zijn voorganger, maar had wel onmiskenbaar het geluid van de band. En de albums? Die waren eerlijk gezegd wisselend van kwaliteit. Niet voor niets zijn Queen Greatest Hits en ABBA Gold hun bestverkochte albums.

4232300A

Rechts de leden van Queen en in het midden ABBA

Ik heb me altijd afgevraagd of ze van elkaars muziek hielden. In een documentaire uit 1977 laat Roger Taylor zich enigszins laatdunkend uit over ABBA, maar ik weet vrijwel zeker dat Freddie met zijn eclectische muziek- en kledingstijl heeft genoten van de muziek en outfits van dat rare stelletje Zweden.