Tag Archives: Hoge Woerd

The Fountainhead

Ik weet haar naam niet meer, maar het was een beetje zonderlinge huisgenoot in het eerste studentenhuis waar ik woonde: Hoge Woerd 129A om precies te zijn. Ze studeerde rechten en probeerde iedereen in huis zover te krijgen om de romans van Ayn Rand te lezen. Zo raakte ook ik in aanraking met het werk van de Amerikaanse filosofe, die uit de Sovjet-Unie wasAyn Rand gevlucht en haar ideeën in redelijk toegankelijke romans wist te verpakken.

The Fountainhead was het eerste boek, dat ik van haar las en het maakte een verpletterende indruk op me. In die tijd begaf ik mij vooral in linkse kringen in Leiden en de ideeën van mevrouw Rand pasten daar eigenlijk helemaal niet bij. Haar pleidooi voor egoïsme en tegen altruïsme klinkt nog steeds niet echt sympathiek. Althans, als je er alleen oppervlakkig naar kijkt. In het dikke boek gaat het in essentie om twee architecten met verschillende talenten, verschillende opvattingen en verschillende mate van succes. De hoofdpersoon is Howard Roarke, een echte vernieuwer, die van de opleiding wordt gegooid, omdat hij zich verzet tegen de heersende mode van classicistische bouw. Hij schijnt gemodelleerd te zijn naar de beroemde architect Frank Lloyd Wright. GuggenheimZijn tegenspeler is Peter Keating, die doet wat er van hem wordt verlangd. Zijn talent is beperkt, maar hij heeft in ieder geval werk en kan in zijn eigen levensonderhoud voorzien. In de basis draait het boek om de compromissen die je al dan niet moet sluiten. In welke mate laat je je beïnvloeden door wat anderen van iets vinden? Een ander personage in het boek is uitgever van een boulevardkrant die het opneemt voor Howard Roarke en daarmee zijn lezers tegen zich in het harnas jaagt. In het pleidooi van Rand hoort het scheppende individu onbeperkte ruimte af te dwingen en zichzelf geheel centraal te stellen. Dat is de beste voorwaarde om de ontwikkeling van de samenleving als geheel te garanderen.

Ayn Rand is alleen goed te kunnen We The Livingbegrijpen tegen de achtergrond van haar vlucht uit de Sovjet-Unie. Als student geschiedenis maakte dat de boeken van Rand nog interessanter. In de autobiografische roman, We The Living, beschrijft ze de beklemmende en beperkende kracht van het communistische systeem in de jaren ’20, vooral voor de intellectuele en creatieve klasse. De vrijheid van de Verenigde Staten moet een verademing voor haar zijn geweest. Het verklaart waarschijnlijk ook de extreme en onverbiddelijke standpunten die ze in haar werk verkondigt.

Het boek is nu bewerkt tot een toneelstuk van Toneelgroep Amsterdam. Het is een lange zit, maar het is een indringende en aansprekende voorstelling geworden. De special effects zijn geweldig, er wordt goed geacteerd en ieder personage heeft iets dubbelhartigs gekregen, waardoor de karakters eigenlijk iets spannender worden. Het heeft mij nooit The Fountainhead TGA2verbaasd, dat juist kunstenaars zich erg aangetrokken voelen tot het gedachtegoed van Rand. Het beste uit jezelf halen gaat beter als er weinig beperkingen zijn. De grootste kunstenaars waren meestal niet de makkelijkste mensen voor hun omgeving. Toch blijft het een beetje curieus dat een als echt links te boek staand gezelschap als Toneelgroep Amsterdam zich waagt aan het werk van zo’n rechtse tante als Ayn Rand. Ik denk dat dat in de jaren ’80 echt niet had gekund. Tijden veranderen….

Advertisements

Super in Leiden

Toen ik in Leiden ging studeren, kwam ik er al snel achter, dat ik mijn wekelijkse uitgaven aan boodschappen kritisch moest bekijken. Tenminste als ik aan het eind van de maand niet heel rood wilde staan. Dat was toen immers niet zo makkelijk als nu. Bij de Rabobank bij het station nam ik elke vrijdag geld op bij een dame die midden in een soort glazen kluis zat. Maar je kreeg alleen geld mee als er nog iets op je rekening stond. En op vrijdagavond wilde je niet zonder geld gaan stappen (ook al waren de drankprijzen in de studentenvereniging belachelijk laag!).

Mijn eerste kamer in Leiden was op de Hoge Woerd. Boodschappen deed ik bij de Codi op het Levendaal. Later werd dit een Dekamarkt en onlangs is het een Digros geworden. De Aldi op de Raamsteeg bezocht ik ook, maar die hadden toen nog maar weinig verse spullen. Dus ik kwam er alleen als de nood heel hoog was. Hoogvliet was er nog niet en er zat alleen een ienie-mini-Albert Heijn op de Haarlemmerstraat.

Digros LangegrachtAl snel kwam me ter ore, dat de goedkoopste supermarkt in Leiden de Digros op de Langegracht was. Het was niet bij me in de buurt, maar ik ging er toch af en toe heen. Ik was verbaasd over de lage prijzen, maar meer nog door de bijzondere menging van het volkse en studentenpubliek. Na veel omzwervingen woon ik nu al 15 jaar in mijn huidige appartement in het Stationskwartier en de Digros is inmiddels mijn vaste supermarkt. Niet alleen het dichtstbij, maar ook het goedkoopst. Dat is in al die jaren niet veranderd. Dat geldt ook voor het publiek. Dat is nog steeds Leiden Noord meets de studenten uit het centrum.

digros 3 digros 2
Sinds vandaag heet de Digros echter geen Digros meer. Alle supermarkten van het concern gaan nu Dirk heten. Ik ben er gewoon een beetje beduusd van. Wat denken ze wel niet? Digros hoort bij Leiden als 3 oktober en de universiteit! Ik voorspel dat de naam Digros nog tot in lengte van dagen door Leiden gebruikt zal worden. Net zo goed als dat de naam Kooyker nog steeds gebruikt wordt (ook al is het nog steeds een failliete boedel). Want wees nou eerlijk: de r rolt gewoon lekkerder in de naam Digros dan in de naam Dirk!

Lees ook mijn eerdere blogs over Leiden:
Boox in Leiden

Cinema in Leiden 1

Cinema in Leiden 2

30 x 3 oktober

Cinema in Leiden (1)

Ondanks plannen voor een disco/megabioscoop naast Leiden Centraal, heeft Leiden als een van de weinige grote steden in ons land geen hypermodern cinemacomplex gekregen. Of dit gemis een zegen is of niet, laat ik graag in het midden. Wel heeft Leiden met Trianon een unieke en authentieke historische bioscoop, waar menig stad trots op zou zijn. Daar ga ik in een volgend blog nader op in.

Camera Bioscoop Hoge Woerd

Afbeeldingen afkomstig uit het Regionaal Archief Leiden.

Toen ik in Leiden kwam wonen in september 1983, was dat op de Hoge Woerd. Op de hoek met de Sint Jorissteeg stond toen de Camera. Deze bioscoop was toen al niet meer in gebruik en is kort daarna gesloopt, zodat er (spuuglelijke) studentenhuisvesting voor in de plaats kwam. Van geboren Leidenaren heb ik later begrepen, dat er vooral westernfilms in deze bioscoop werden vertoond. Of het waar is, weet ik echt niet, maar blijkbaar is het verval van de Camera gelijk opgelopen met de dalende populariteit van de western.

Een beter lot beschoren is de Luxor op de Stationsstraat, waar nu een all-you-can-eat-restaurant in is gevestigd. Het voormalige balkon biedt nu ook zitplaats om te eten, daar waar je vroeger een rijksdaalder meer moest betalen voor een balkonticket! Het Kijkhuis zat vroeger naast het Praathuys, waar nu de expeditie-ingang van de C&A is. Ik ben er maar een paar keer geweest voordat ze verhuisden naar hun huidige locatie aan het Vrouwenkerkplein. Vermaard waren de inleidingen die eigenaar Jan Boer hield om de (vaak wat) experimentele films toe te lichten. De eerste film die ik er zag was de Japanse film L’Empire des Sens met mijn mentorgroepje van de studie geschiedenis. Omdat de filmspoelen twee keer verwisseld moesten worden, besloten we als groep na de tweede spoel weg te gaan, omdat het een soort softporno film was. Later heb ik gehoord hoe pijnlijk het verhaal voor de mannelijke hoofdpersoon en in het bijzonder zijn geslacht afliep. Het is de enige keer in mijn leven dat ik een film in de bioscoop niet heb uitgezeten, maar ik geloof dat ik er niet veel aan gemist heb.
(To be continued…)

 

30 x 3 oktober

De kriebels zijn er weer! Bijna 3 oktober, Leidens Ontzet.

Ik woon inmiddels 30 jaar in Leiden en dit wordt mijn 30e 3 oktober. Ik kan ze niet allemaal herinneren, maar een paar springen eruit.

3 oktober 1983
Ik woonde al twee weken in een studentenkamer in een achterhuis op de Hoge Woerd. Boven discotheek People’s Choice en de oefenruimte van The Shorts! Goeie plek om je wooncarrière in Leiden te beginnen, nietwaar! Na een weekend bij mijn ouders ging ik die maandagochtend voor het eerst met de fiets terug naar Leiden. Daarmee spaarde ik trein- en buskaartje uit en het hield me in beweging. Wist ik veel dat de optocht die dag door de Hoge Woerd zou komen en dat de trottoirs bomvol met toeschouwers stonden. Het commentaar was dan ook niet van de lucht toen ik door de menigte op mijn fiets naar mijn studentenhuis wilde. Later die middag heb ik met een stel medestudenten de optocht gezien vanuit een studentenkamer op de Haarlemmerstraat. ‘s Avonds een dodenritje in een kermisattractie en eindigen bij het terras van De Spons om het vuurwerk te bekijken.

3 oktober hutspot

3 oktober 1996
Ik was met vakantie dat jaar op de dag van Leids Ontzet. Het jaar ervoor was mijn fiets op die feestelijke dag in elkaar getrapt, dus ik had het even gehad met die Leidenaars. Op de camping in Sevilla was het zo’n 35 graden in de schaduw. Omdat we de overwinning op de Spanjaarden wel wilden vieren, maakten we hutspot met zoete rode aardappelen. Wat we als klapstuk aten, weet ik niet meer precies. Wel weet ik dat we een heuse kermisattractie vonden in de buurt van Jerez, de stad van het racecircuit! Bij het winkelcentrum stond een Formule 1 simulator om mensen te verleiden tickets voor de races op het circuit te kopen. Die bijna levensechte race-ervaring riep het juiste 3 oktober gevoel op.

2 oktober 2007
Ik had een stel vrienden uitgenodigd om bij mij Hutspot met Klapstuk te eten. Ik eet dit één keer per jaar en maak altijd een grote hoeveelheid. Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Traditiegetrouw viert de Leidenaar vooral 2 oktober tot diep in de nacht. Vanuit mijn appartement is het een klein stukje lopen naar de kermis op het Schuttersveld. Met M. ging ik in een attractie, waarin we vreselijk door elkaar gehusseld

werden. We hadden erg veel lol. Weer op vaste grond had ik nog veel napret, maar M. trok helemaal wit weg en moest zich even afzonderen achter een kermisattractie. Nog voor we dronken waren van het bier, kwam het Leidse maal er al weer uit! Het lag niet aan mijn kookkunsten,

3 oktober Kamelenrace

heeft-ie me op het hart gedrukt. Sindsdien doe ik het ook maar rustig aan op de kermis en probeer ik iets moois te winnen bij het grijpen of bij de Kamelenrace.